Disque hai temporal...

Disque hai temporal, que o mar andará revolto e, a quen non lle seduce a idea de achegarse á costa a contemplalo? A min, dende logo que si. A ver si así polo menos a axitación do mar fai que eu atope calma. E que as fotos non vos enganen, si, había temporal. Si, había alerta. Pero é curioso como o sol case sempre acaba por saír (a pesares de que no camiño de ida me acompañou unha morraceira, como se lle di na miña terra, ou alomenos se decía na miña casa, ña choiva miúda).

O destino? O castro de Baroña, Porto do Son, A Coruña, a citania máis Atlántica que serve de fermoso mirador ao mar, un mar bravío que tamén agasalla con placenteiros baños cando o tempo o permite. Baños tanto para os que precisan de bañador para ir á praia, como os que non teñen oco para esta prenda no armario, xa que a praia de Arealonga é empregada habitualmente por nudistas.

Para chegar ao castro é necesario seguir unha senda de árbores e vexetación autóctona que por veces deixa ver o mar como se se tratase de pequenas pinceladas de azul no medio do intenso verdor dun bosque galego. E xa se comenza a avistar o castro, impasible ante un mar que ruxe ameazante como telón fondo. Unha perspectiva verdadeiramente marabillosa.

Tras percorrer un camiño pedregoso que conduce á fina area de praia salpicada de rochas pulidas e esculpidas polos golpes do mar, xa estamos ante o castro que durante os séculos I a.C a I d. C. serviu de fogar aos nosos antergos.



Para poder acceder ao castro, no itsmo estaba a primeira medida defensiva, un foso de catro metros de ancho e tres de fondo, a continuación chega unha segunda muralla formada por dous muros paralelos de pedra e area. E, a continuación un triple encintado de muros paralelos e escalonados que rematan na porta da entrada flanqueada por unha torre. Na zona sur, posiblemente debido a dificultade da orografía, o muro non é triplo, senón simple.

Tras á porta de entrada, agrupados en plataformas, pódese distinguir a existencia de dous barrios: zona sur coas primeiras construccións e os restos da torre que flanquea a porta e a zona norte, separada da anterior por unha muralla máis, á que se chega a través doutra porta con escaleiras.

Hai aproximadamente 30 estructuras arquitectónicas que se adaptan á accidentada topografía da península. Son de planta simple, de forma ovalada ou circular, sin portas nin ventás e cun banco corrido en todo o perímetro. A maioría serían vivendas, aínda que cecáis algunhas servirías como espazo para actividades artesanais. O feto de que non tivesen porta é motivo de controversia para os arqueológos, pero a teoría que máis forza ten é a de que terían as portas no teito, de eí a baixa altura das construccións. A iluminación sería a través dun oco tamén no teito que, á vez, serviría de saída para o fume do lume.

Pénsase que o poboado era case autosuficiente, aínda que non se atoparon restos que permitisen o almacenamento de auga, polo que debía ser precios ir ao exterior na súa procura.

No que atinxe aos achádegos, atopáronse importantes vestixios relacionados coa actividade pesqueira dos habitantes. Tanto é así que hai unha zona do castro denominada "concheiro" na que se atopou unha gran cantidade de conchas de moluscos e mariscos amontoados, espiñas e vertebras de peixes, así como anzois e outros útis para a práctica da pesca. Outras actividades que se cree que se levaron a cabo no castro foron a minería e a metarurxía. Incluso na zona norte hai un forno no que se traballou o bronce o outros metais.

Teño que seguir aconséllando que vos deixedes levar, que vos tomedes o voso tempo en percorrer o castro, imaxinar como sería a vida en cada unha das construccións e permitir que vos engaiolen as vistas cara o mar e o ruxir da oleaxe. Sentade nunha pedra, mirade ao mar e respirade. Bótade fóra o negativo e deixade que o mar, a pedra e o vento vos invadan. Nun día de inverno, pero solleiro e con aviso de temporal... non podía ser máis perfecto!

A todo esto... seica a península castrexa está alfombrada pola chamada herba de namorar, que segundo di a tradición ten propiedades sobrenaturais polas que as mozas eran/son capaces de volver tolos de amor con elas aos seus namorados. Será cuestión de creer ou non creer...

Por certo, non, Lobiño non veu, por esta...

Aluméame luniña

Rexurdir nas ruinas...

Díxenvos que me atren poderosamente os lugares en ruinas?

Xa que estamos en Entroido e Xinzo é un dos referentes nestes festexos a nivel, pódese decir que internacional, unha boa idea e aproveitar un día que vos acheguedes ata a vila  a gozar dos festexos (si, porque alomenos unha xornada hai que ir) para visitar algún dos seus atractivos turísticos. Unha das mellores opcións é o mosteiro de Bon Xesús de Trandeiras, sito nunha bucólica paisaxe que invita ao sosego.

Sobre as súas orixes hai diferentes versións. Hai quen di que a Virxe se lle apareceu a un veciño para indicarlle o lugar onde contruir un templo na honra ao Neno. Outras lendas apuntan a aparición dunha imaxe do Neno Xesús a uns cabaleiros portugueses que ergueron a capela para acollela. En calquera dos casos, o que si se sabe é que arredor de 1520 se iniciaron os traballos para levantar o mosteiro baixo as ordes de Don Alonso de Piña, prior de Xunqueira de Ambía e, tres anos máis tarde, estableceuse a comunidade de franciscanos.


Tras sucesivos avatares, en 1668 un gran incencio asolou o mosteiro cuxa reconstrucción deu comenzo un ano despois. Máis tarde, na Guerra da Independencia, as tropas napoleónicas arrasaron o lugar e asesinaron aos monxes que alí habitaban, cecáis coñecedores de que o lugar fora refuxio de bispos e sacerdotes galos durante a Revolución Francesa.

A fin do mosteiro chegou coa desamortización, que só atopou en Bon Xesús un convento en ruinas do que pouco proveito sacar dun lugar onde chegar a vivir ata  80 monxes franciscanos.

O recinto ten unhos 1.800 metros cadrados combinando elementos renacentistas con claras influencias de estilo gótico manuelino portugués. Na actualidade é a  igrexa a parte mellor conservada. Unha rexa torre adosada ao lateral esquerdo alberga o campanario. A súa fachada gótico plateresca, atribuida ao canteiro Bartolomé de Nosendo, ábrese mediante un arco conopial sobre pilastras, rodeado de arquivoltas adornadas con rosetas e follas de acanto.

No interior da igrexa, a nave está cuberta por unha bóveda de cañón, namentres que na capela maior conta cunha bóveda de crucería. No altar maior, imaxes de San Francisco de Asís e San Bernardo flanquean ao Bon Xesús. A Virxe María ocupa outro altar e, aos seus pés, xace unha cabeza votica, cando menos, peculiar.  Ao seu carón, un San Bieito negro sostén varios exvotos.

Do convento, o armonioso claustro é a parte máis destacada. De forma cuadrangular e fiel ao estilo renacentista máis puro, ten 26 arcos que se apoian en columnas rematadas en sinxelos capiteis, adornados cunha sobria decoración animal e vexetal. Luces e sombras na que a vexetación manda dotan as semiruinas de certo romanticismo que atrapa e seduce. Apetece ficar, pasear, mirar, deixar correr o reloxo... Que vos vou decir eu... os claustros seducénme especialmente. Chama a atención a escaleira milagrosamente conservada que daba acceso a primeira planta. Incluso hai restos das paredes.

Tras un detido recorrido polo claustro e as dependencias que o rodean, sen presa, un non se pode ir de Bon Xesús sen visitar os seus xardíns. Un espazo que invita a pasear, a sentar, a descubrir o seu estanque, a pila, a fonte de pedra e a fonte excavada na rocha, onde se atopa un canal subterráneo que leva a auga ata unha pequena piscina emprega para o regadío dos campos... un verdadeiro pracer para os sentidos. A principios de inverno, cando aínda as follas outonais cobren o chan os xogos de cores ocres cos raios de sol engaiolan. Xa de cara o bo tempo, é un espazo para gozar con xogos e, porque non? unha merenda campestre.

Aluméme luniña

Veste de paseo?

Día espléndido de inverno, que mellor que aproveitalo polos que non serán tan bos e facer unha rutiña? Así que cámara, botas de treking, Lobo e tira millas… bueno, é un decir, porque moi lonxe non fun… Decanteime pola Ruta da Fervenza de Augacaída, no Concello de Pantón, concretamente na parroquia de Marce (Lugo). Chegar non é complicado, digovolo eu (e xa é decir, a que se perde onde menos un se espera…)

Dende Ourense hai que seguir a carretera que enlaza a cidade con Monforte, e, antes de chegar a vila de Lemos, tomar un desvío cara Guítara. Axiña veredes un cartaz indicando a fervenza. Débedes seguir a carretera, moitas veces tinguida de verde polo musgo que parecen indicar que pouco tránsito ten e o sombrío da estrada, pero ides no bo camino, non desesperedes, o destino chegará, confiade…

O inicio da ruta está indicado perfectamente por un cartaz. Hai que deixar o coche neste punto (non hai moito sitio) e comenzar o camiño. Un camiño que é un pracer para os sentidos. O chan aínda está cuberto do cor outonal das follas caídas e, de cando en cando, cando sopra o vento, pódese escoitar e ver como aínda as  follas se seguen a desprender das pólas.

O sendeiro está ben indicado. Seguide a ruta segundo as sinais. Eu tomei un pequeno desvío (como non…) máis que nada para saber onde ía dar, non se me fose escapar algo… e, bueno… se vós apetece camiñar un pouco máis e chegar a unha, supoño, antiga adega abandonada, é unha opción, senón, insisto, seguide as indicacións. 

A ruta pódese completar achégandose ata o Castro de Marce, a unhos dous quilómetros (ida e moi sinxelo) , que ofrece unhas fermosas vistas sobre o Miño e logo voltar para facer o descenso propiamente dito ata a fervenza de Augacaída.

Que o cartaz indicador “Fervenza de Augacaída. Tramo perigoso” non vós intimide. Déixadevos levar. Gozade do paseo, detédevos a mirar ao voso arredor e admirade a paisaxe que a natureza vós brinda. Non é cuestión de facer unha maratón, senón de vivilo momento, sentirse na natureza como parte dela.

O último tramo de baixada realmente se complica un chisco, máis que nada porque na época na que eu fun a humidade  convertera as pedras en pistas de patinaxe e había moitos tramos feitos, digamos, un puro barrizal… para eso de enchoupar ben os pés e que quedase constancia de que fixera a ruta. Neste último treito hai colocadas unhas cordas para axudar á baixada e evitar esvaramentos polas pedras (agradecese). E, que vós vou decir? Tenvos o seu aquel…

Durante todo o camiño o son da caída de auga é omnipresente e, xa a carón dela, todo o invade. Realmente engaiola quedar ficando para ela, deixarse envolver pola caída. Pechade os ollos, deixade que as pingas vós salpiquen e sentide que vós purifican. Tómade o voso tempo, non hai presa. Gozado do momento.

E como non só todo o que sobe baixa, senón que tamén todo o que baixa, ha de subir, toca emprender o camiño de regreso. Suxeitadevós as cordas e… para arriba!

Aluméame luniña